HAP #006 — Status Epileptikus: İlk 10 Dakika
Okuma süresi: ~2 dakika
💊 Tek cümlede Hap
Konvülsif nöbet 5 dakikayı geçtiğinde status epileptikus kabul et; ABC stabilizasyonuyla eş zamanlı, yeterli doz benzodiazepini gecikmeden uygula. NICE, ≥5 dakika süren konvülsif nöbet için acil tedavinin başlanmasını öneriyor. Nice
🎯 Ne zaman düşün?
≥5 dakika devam eden konvülsif nöbet veya hasta arada eski nörolojik durumuna dönmeden tekrarlayan nöbetler status epileptikus olarak ele alınmalıdır. PubMed Central (PMC)
İlk dakikalarda tedavi ile neden araştırması aynı anda yürütülmelidir.
Hızla kontrol et:
ABC → monitörizasyon → damar yolu → parmak ucu glukoz
Hipoglisemi varsa hemen düzelt. Eş zamanlı olarak elektrolit bozukluğu, ilaç uyumsuzluğu, toksisite/yoksunluk, enfeksiyon, inme ve diğer akut yapısal nedenleri düşün.
💉 Ne yap?
İlk basamak benzodiazepindir.
IV yol hazırsa:
💉 Lorazepam 0,1 mg/kg IV, maksimum 4 mg
Gerekirse bir kez tekrarlanabilir.
IV yol hazır değilse:
💉 Midazolam 10 mg IM (≥40 kg erişkin)
IV yol açmak için benzodiazepini geciktirme. IV erişimi olmayan erişkinlerde IM midazolam etkili bir ilk basamak seçenektir. JAMA Network
Nöbet uygun benzodiazepin tedavisine rağmen devam ediyorsa ikinci basamağa geç:
Levetirasetam 60 mg/kg IV (maks. 4.500 mg)
veya
Fosfenitoin 20 mg PE/kg IV (maks. 1.500 mg PE)
veya
Valproat 40 mg/kg IV (maks. 3.000 mg)
Bu üç seçenek benzodiazepine dirençli konvülsif status epileptikusta benzer etkinliğe sahiptir. PubMed Central (PMC)
⚠️ Kritik hata
Benzodiazepini küçük küçük dozlarda vermek.
Status epileptikusta yetersiz benzodiazepin dozu sık karşılaşılan bir sorundur. Nöbet devam ederken tekrar tekrar subterapötik doz vermek yerine başlangıçta yeterli doz kullanılmalıdır. PubMed Central (PMC)
Bir diğer hata:
“Önce damar yolu açılsın.”
IV erişim gecikiyorsa IM midazolamı geciktirme.
🧠 Akılda kalsın
5 → BENZO → YÜKLE
5 dakika: Status kabul et
BENZO: Yeterli doz benzodiazepin
YÜKLE: Devam ediyorsa ikinci basamak antiepileptik
Kısa doz hafızası:
LOR = 0,1 mg/kg → maks. 4 mg
MID = 10 mg IM
❓ Tek soru
SORU: 70 kg erişkin hasta 7 dakikadır jeneralize tonik-klonik nöbet geçiriyor. IV damar yolu henüz açılamadı. İlk antikonvülzan tedaviniz nedir?
Midazolam 10 mg IM. IV yol açılmasını bekleme; nöbet kontrolü sağlanmazsa ikinci basamak antiepileptik tedaviye geç.
📚 Kaynak
NICE’ın Ocak 2025’te güncellenen epilepsi kılavuzu ≥5 dakika süren konvülsif status epileptikusta acil benzodiazepin tedavisini öneriyor. Nice WHO’nun güncel önerilerinde benzodiazepine rağmen nöbet devam ederse levetirasetam, fosfenitoin/fenitoin, valproat veya fenobarbital seçenekleri yer alıyor; ACEP ise erişkin acil hastalarında levetirasetam, fosfenitoin ve valproatın benzer etkinlikle kullanılabileceğini belirtiyor. Dünya Sağlık Örgütü

