HAP #003 — Anafilakside Adrenalin: Doğru Doz, Doğru Yol
Okuma süresi: ~2 dakika
💊 Tek cümlede Hap
Anafilakside hayat kurtaran ilk ilaç adrenalindir; erişkinde 0,5 mg IM, uyluğun anterolateraline uygulanır ve ABC bulguları sürüyorsa 5 dakika sonra tekrarlanır. Resuscitation Council UK
🎯 Ne zaman düşün?
Ani başlayan ve hızla ilerleyen havayolu, solunum veya dolaşım (ABC) problemi varsa anafilaksiyi düşün. Ürtiker, flushing veya anjiyoödem tanıyı destekler ancak şart değildir; ciddi anafilakside deri/mukoza bulguları hiç olmayabilir. Resuscitation Council UK
Bilinen bir alerjene maruziyet öyküsü tanıyı destekler ancak adrenalin vermek için döküntü beklenmez.
💉 Ne yap?
Erişkinde:
Adrenalin 0,5 mg IM
= 500 mikrogram
= 0,5 mL, 1 mg/mL (1:1000) adrenalin
📍 Yer: Uyluğun orta 1/3’ünün anterolateral bölgesi.
ABC problemi devam ediyorsa 5 dakika sonra aynı doz tekrarlanır. Resuscitation Council UK
Hastayı ABCDE yaklaşımıyla değerlendir; uygun oksijenizasyon, monitörizasyon ve damar yolu sağla. Hipotansiyon/şok varsa IV kristalloid resüsitasyonu gerekir.
İki uygun IM adrenalin dozuna rağmen solunum veya dolaşım problemi sürüyorsa refrakter anafilaksi düşünülmelidir ve ileri tedavi/IV adrenalin infüzyonu deneyimli ekip tarafından yürütülmelidir. Resuscitation Council UK
⚠️ Kritik hata
Anafilakside antihistaminik veya steroid verip adrenalini geciktirmek.
Antihistaminikler hayatı tehdit eden ABC problemlerini tedavi etmez. Kortikosteroidler de akut anafilaksinin rutin ilk basamak tedavisi değildir. Resuscitation Council UK
Bir başka önemli hata:
1:1000 adrenalini rutin olarak IV bolus vermek.
Spontan dolaşımı olan hastada IV adrenalin ciddi hipertansiyon, aritmi ve miyokard iskemisine yol açabilir; IV kullanım deneyimli uzmanların kontrollü uygulamasıdır. Resuscitation Council UK
🧠 Akılda kalsın
Anafilaksi = 0,5 – IM – UYLUK – 5
0,5 mg adrenalin
IM uygulanır
Uyluğa yapılır
5 dk sonra gerekirse tekrarlanır.
❓ Tek soru
SORU: Yer fıstığı yedikten sonra yaygın ürtiker, wheezing ve TA 75/40 mmHg gelişen 35 yaşındaki hastada ilk ilaç tedaviniz nedir?
Adrenalin 0,5 mg IM (1 mg/mL [1:1000] çözeltiden 0,5 mL), uyluğun anterolateraline. ABC problemi devam ederse 5 dakika sonra tekrarla.
📚 Kaynak
Resuscitation Council UK, Emergency Treatment of Anaphylaxis: Guidelines for Healthcare Providers. Güncel RCUK sayfası, adrenalin için ilk basamak IM uygulamayı; erişkinde 500 mikrogram dozu ve klinik düzelme yoksa 5 dakika sonra tekrarını öneriyor. Resuscitation Council UK
