HAP #004 — Subaraknoid Kanamada Ottawa SAH Kuralı
Okuma süresi: ~2 dakika
💊 Tek cümlede Hap
Ottawa SAH Kuralı; nörolojik defisiti olmayan, yeni ve şiddetli nontravmatik baş ağrısında subaraknoid kanama açısından ileri inceleme gereksinimini belirlemeye yardımcı olan yüksek duyarlılıklı bir karar kuralıdır.
🎯 Ne zaman düşün?
Kural, 15 yaşından büyük, yeni başlayan şiddetli nontravmatik baş ağrısı olan ve ağrısı 1 saat içinde maksimum şiddete ulaşan hastalar için geliştirilmiştir.
Şu 6 kriterden herhangi biri varsa Ottawa SAH Kuralı pozitiftir:
1. Yaş ≥40
2. Boyun ağrısı veya sertliği
3. Tanıklı bilinç kaybı
4. Başlangıcın efor sırasında olması
5. Thunderclap baş ağrısı — aniden maksimum şiddete ulaşması
6. Muayenede boyun fleksiyonunda kısıtlılık
👉 Hepsi yoksa Ottawa SAH negatiftir.
💉 Ne yap?
Ottawa SAH pozitifse, kural size “SAH var” demez.
Size şunu söyler:
SAH’ı dışlamak için ileri değerlendirme gerekiyor.
İlk inceleme genellikle kontrastsız kraniyal BT‘dir.
2023 AHA/ASA kılavuzuna göre nörolojik defisiti olmayan ve semptom başlangıcından itibaren ilk 6 saat içindebaşvuran hastada yüksek kaliteli kontrastsız kraniyal BT’nin negatif olması SAH’ı dışlamak için makul kabul edilir. Altı saatten sonra veya nörolojik defisit varlığında negatif BT sonrası klinik şüphe devam ediyorsa lomber ponksiyongerekebilir.
⚠️ Kritik hata
Ottawa SAH Kuralını tüm baş ağrısı hastalarına uygulamak.
Kural; yeni nörolojik defisiti, geçirilmiş anevrizması/SAH’ı, bilinen beyin tümörü veya tekrarlayan benzer baş ağrıları gibi durumları olan hastalar için tasarlanmamıştır.
Bir diğer kritik nokta:
Ottawa SAH pozitifliği = SAH tanısı değildir.
Kuralın amacı tanı koymaktan çok, ileri inceleme gerektiren hastayı kaçırmamaktır.
🧠 Akılda kalsın
Ottawa SAH için:
40 – BOYUN – BAYILMA – EFOR – ŞİMŞEK – FLEKSİYON
Bunlardan bir tanesi bile varsa → Ottawa SAH (+)
❓ Tek soru
SORU: 5 yaşında, nörolojik muayenesi normal bir hasta egzersiz yaparken aniden başlayan ve saniyeler içinde maksimum şiddete ulaşan “hayatımın en kötü baş ağrısı” ile başvuruyor. Ottawa SAH Kuralına göre sonuç nedir?
Ottawa SAH pozitiftir. Hastada yaş ≥40, efor sırasında başlangıç ve thunderclap özelliklerinin bulunması ayrı ayrı kuralı pozitif yapmak için yeterlidir.
📚 Kaynak
Ottawa SAH Kuralının prospektif validasyon çalışmasında kural SAH için %100 duyarlılık göstermiş, ancak özgüllüğü yaklaşık %13 düzeyinde kalmıştır; yani esas gücü hastalığı doğrulamaktan ziyade düşük riskli grubu belirlemeye yöneliktir.
2023 AHA/ASA Guideline for the Management of Patients With Aneurysmal Subarachnoid Hemorrhage tanısal yaklaşım ve ilk 6 saatte BT kullanımını ayrıntılı olarak ele almaktadır.
